Historie van de begraafplaats
In 1812 heeft Napoleon besloten dat uit hygiënisch oogpunt niet langer mocht worden begraven in kerken die ook voor wekelijkse diensten werden gebruikt. Naar aanleiding hiervan heeft de toenmalige gemeenteraad in 1829 besloten tot de aanleg van een begraafplaats in het ommuurde bastion ‘de Beer’. De eerste begrafenis vond plaats op 5 februari 1831. De begraafplaats heeft vanaf 1925 een ambtswoning gekend, het huis op de Noorderweg nr. 19. Tegen vergoeding van fl. 3,- per week, betrok Jaap van Weelden als beheerder van de begraafplaats deze woning. Hij is officieel de eerste sleutelbewaarder van de begraafplaats.
De begraafplaats heeft vier grote uitbreidingen gekend: in 1912 wordt een perceel, genaamd ‘de Kolk’ bij de begraafplaats betrokken. Er wordt een gedeelte van ‘den muur tegen den Zeedijk’ afgebroken. Ook wordt er een wandelpad aangelegd over de nieuwe waterkerende dijk van 230 meter lang. In 1927 wordt door het omleggen van de Noorderweg de oude vrijgekomen Noorderweg, als wandelpad intact gehouden. In 1934 op maandag 5 februari, wordt in het kader van de werkverschaffing, begonnen met het ophogen van het gedeelte voorbij het ‘Stiltecentrum’ met 10.000 m3 grond uit de Weeshuispolder. In 1953 heeft de laatste uitbreiding plaatsgevonden. Deze uitbreiding is terug te vinden in de grafrij-aanduiding.
Stiltecentrum
Mdden op de begraafplaats is een stiltecentrum gevestigd. Deze is in 1939 ontworpen door de gemeentearchitect Ybema en in 1940 geopend. Bezoekers kunnen hier na een wandeling over de begraafplaats even rusten in de fauteuils. Bezoekers kunnen tevens, met stemmige muziek op de achtergrond, het boek inzien waar alle begravingen en bijzettingen in staan weergegeven. Ook is het mogelijk om een overdenking ter nagedachtenis van de overleden dierbare op te schrijven.
Kunst
Op verschillende plaatsen zijn beelden te zien die door Afrikaanse kunstenaars zijn gemaakt. Deze beelden zijn op 3 mei 2006 geplaatst op de gemeentelijke begraafplaats. Bij deze beelden staan bordjes met de naam van de kunstenaar met een korte tekst.
Cultuur - en oorlogsgraven
Een aantal graven heeft de status cultuurhistorisch gekregen. Dit zijn graven/monumenten die een bijzondere uitstraling hebben of van historische betekenis voor Enkhuizen zijn geweest. Deze graven worden in stand gehouden tot de gemeenteraad hier anders over beslist. Er zijn diverse militairen van verschillende nationaliteiten begraven die tijdens de Tweede Wereldoorlog in en nabij Enkhuizen zijn omgekomen.
Dodenherdenking
De Oranjevereniging Juliana uit Enkhuizen houdt op 4 mei een rondgang langs de graven van de oorlogsslachtoffers welke tijdens en na de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Ook vindt er, bij de verschillende graven, een bloemlegging plaats. De oorlogsgraven worden aangegeven met een Nederlandse vlag en een vlag uit het land van herkomst van de overledene.
