Onderzoek bewijst: 90% minder baarmoederhalskanker door vaccinatie

4 maart is HPV Awareness Day. Deze dag staat wereldwijd in het teken van het humaan papillomavirus (HPV) en de gevolgen ervan. GGD Hollands Noorden vraagt aandacht voor HPV en het voorkomen van ziekte.

Wat is HPV?

HPV is een erg besmettelijk virus. Mensen kunnen het krijgen door huid-op-huid contact tijdens seks. 8 op de 10 mensen worden in hun leven ooit met HPV besmet. HPV kan onder andere leiden tot: baarmoederhalskanker, anuskanker, peniskanker, vaginale en vulvakanker, mond- en keelkanker en genitale wratten.

Aimée Kockelbergh, arts bij GGD Hollands Noorden:

“HPV komt veel vaker voor dan mensen denken. Meestal merk je er niets van en ruimt het lichaam het virus zelf op. Maar soms blijft het virus zitten en kan het later kanker veroorzaken. Daarom is het goed om te weten dat er een vaccin bestaat. Wie wil, kan via de GGD een afspraak maken voor de HPV-vaccinatie. Dat geldt voor jongeren én volwassenen. Kinderen onder de 18 jaar krijgen de vaccinatie aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma.”

Gynaecoloog Hannah van Meurs (Noordwest Ziekenhuis Alkmaar en Den Helder) vult aan:

“Ik zie bijna dagelijks patiënten met HPV in mijn spreekkamer. Of vrouwen die kampen met de gevolgen hiervan. Denk aan (een voorstadium van) baarmoederhalskanker. Door het maken van een uitstrijkje zijn ze hierachter gekomen. Vaccinatie kan deze risico’s voor een belangrijk deel verkleinen. Het biedt 95 procent bescherming tegen langdurige HPV-infecties, de hoog-risicotypen 16 en 18. Deze veroorzaken het vaakst kanker. Bij gevaccineerde vrouwen is 90 procent minder baarmoederhalskanker aangetroffen en 80 procent minder voorstadia hiervan. Vaccinatie werkt het best als je nog niet besmet bent geweest. Door op tijd te vaccineren, kun je veel ziekte en zorgen op latere leeftijd voorkomen.”

Wat kunt u het beste toen ter bescherming tegen HPV?

• Vaccinatie: dit beschermt tegen de HPV-typen die het vaakst kanker kunnen veroorzaken.
• Meedoen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.
• Condoom gebruiken tijdens seks.

Vaccineren: hoe werkt het?

De vaccinatie bestaat standaard uit twee prikken met een tussenperiode van vijf maanden en is gericht op de meest risicovolle typen van het virus.

Alle kinderen krijgen de vaccinatie aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma in het jaar dat zij 10 worden. De voorjaarsronde HPV 2026 loopt tot en met 22 april. Ouders en verzorgers ontvangen hiervoor een uitnodiging voor hun kind. Tot 18 jaar kunnen jongeren de prikken kosteloos halen via de Jeugdgezondheidszorg van GGD Hollands Noorden. Boven 18 jaar is de vaccinatie ook beschikbaar bij GGD Hollands Noorden, hier zijn kosten aan verbonden.

Vaccineren werkt het best wanneer iemand nog geen infectie heeft gehad. Het beschermt niet tegen bestaande infecties, maar kan voorkomen dat iemand later ziek wordt door andere typen.

Wat als iemand al besmet is geweest?

De HPV-vaccinatie beschermt niet tegen een bestaande infectie. Maar het kan helpen voorkomen dat iemand later een nieuwe besmetting krijgt met gevaarlijke varianten. Niemand weet precies met welke typen hij/zij/hen in aanraking is geweest.

Extra feiten en cijfers

• Tussen de 80% en 90% van de mensen raakt ooit besmet met HPV in hun leven.

• Jaarlijks krijgen in Nederland rond 1.100 vrouwen en 400 mannen kanker door HPV. Jaarlijks overlijden alleen al 200 vrouwen aan baarmoederhalskanker.  

• HPV-vaccinatie kan deze risico’s voor een groot deel verkleinen. Er is onderzoek gedaan naar de effectiviteit hiervan in Nederland:

• 95% bescherming tegen langdurige HPV-infecties types 16 en 18.

• Bij vrouwen die op hun 16e HPV-gevaccineerd zijn, is er 90% minder baarmoederhalskanker dan onder ongevaccineerde vrouwen.

• Ook 80% minder ernstige voorstadia van baarmoederhalskanker (CIN3+) onder HPV-gevaccineerde vrouwen.

GGD Hollands Noorden wil inwoners bewust maken van het virus. Zo kunt u zelf kiezen wat past bij de gezondheid en situatie van u en/of uw kind.

(Bron: The effect of bivalent HPV vaccination against invasive cervical cancer and cervical intraepithelial neoplasia grade 3 (CIN3+) in the Netherlands: a population-based linkage study – ScienceDirect)